Overnameprijs horeca berekenen: zo bepaal je de waarde van je zaak

Waaruit bestaat de overnameprijs?

Als je je horecazaak verkoopt, betaalt de koper geen ëén bedrag “voor de zaak”, maar een optelsom van onderdelen. In de kern zijn dat er twee:

• De inventaris — de tastbare zaken die je overdraagt: keuken, apparatuur, meubilair, inrichting.
• De goodwill — de onzichtbare meerwaarde van een draaiende zaak: de omzet, de vaste klanten, de reputatie en de winstpotentie.

Soms komen daar nog posten bij, zoals een vergoeding voor een gunstig huurcontract of over te nemen voorraad. Huur je het pand (wat in de horeca meestal zo is), dan verkoop je de onderneming — niet het vastgoed. De formule is simpel:

Overnameprijs = goodwill + inventaris.

Wat is goodwill precies?

Goodwill is het bedrag dat een koper bóvenop de inventaris betaalt, omdat hij een zaak overneemt die al draait. Hij hoeft niet vanaf nul te beginnen: er is omzet, er is een klantenkring, er zijn vergunningen en een ingewerkt team. Formeel is goodwill de contante waarde van de overwinst — de winst die overblijft nadat de ondernemer zichzelf een normaal salaris heeft uitbetaald.

Dat laatste is het belangrijkste en meest vergeten punt: een koper koopt geen baán, hij koopt rendement. De winst die je overhoudt omdat je zelf 60 uur per week in de zaak staat, is géén goodwill. Pas de winst bóven een marktconform ondernemerssalaris telt mee.

Zo bereken je de goodwill

De methode die makelaars in de praktijk gebruiken is de overwinst-methode. In vier stappen:

1. Neem het genormaliseerde bedrijfsresultaat. Kijk naar de winst van de afgelopen drie jaar en corrigeer voor eenmalige of prive-posten (normaliseren). Zo krijg je een eerlijk beeld van wat de zaak structureel verdient.
2. Trek een marktconforme ondernemersbeloning af. Het salaris dat een eigenaar normaal zou verdienen. Wat overblijft, is de overwinst.
3. Vermenigvuldig de overwinst met een goodwillfactor. KHN houdt voor de horeca een factor aan tussen de 1 en 6, afhankelijk van het risico, de looptijd van belangrijke contracten en de conjunctuur. In de praktijk zie je de meeste zaken tussen de 1 en 4 uitkomen; de hogere factoren zijn voor zaken met een uitzonderlijk zekere winst.
4. Tel de inventaris erbij op. Dat geeft de indicatieve overnameprijs.

De goodwillfactor is waar de ervaring van een makelaar het verschil maakt. Een zaak op een toplocatie met een lang, gunstig huurcontract en een stijgende omzet die ook zonder de eigenaar draait, rechtvaardigt een hogere factor. Een zaak die volledig leunt op de huidige eigenaar of een aflopend huurcontract heeft, een lagere.

De inventaris waarderen

Voor de inventaris ga je uit van de reële waarde: wat de spullen nu waard zijn in gebruikte, werkende staat — niet de nieuwprijs en niet per se de boekwaarde. Is je keuken afgeschreven op de balans maar nog prima in orde? Dan mag je een realistische, hogere waarde aanhouden. Maak een lijst van de belangrijkste onderdelen (keuken, koeling, meubilair, tap, kassasysteem) en tel die op.

Rekenvoorbeeld

Stel: een lunchroom met een gemiddeld bedrijfsresultaat van € 90.000 per jaar, een inventaris van € 25.000 en een gezonde, stabiele omzet.

Met een goodwillfactor van 2 zou de prijs op € 95.000 uitkomen, bij factor 4 op € 165.000. Je ziet: de factor bepaalt sterk de uitkomst — en die factor hangt af van de kwaliteit van je zaak.

Wat verhoogt of verlaagt de waarde?

Twee zaken met dezelfde winst kunnen flink verschillen in prijs. De belangrijkste factoren:

• Het huurcontract — looptijd, huurprijs en overnamevoorwaarden. Een lang, gunstig contract is goud waard voor een koper.
• De locatie — loop, zichtbaarheid en het type buurt.
• De omzettrend — een stijgende lijn rechtvaardigt een hogere factor dan een dalende.
• Afhankelijkheid van de eigenaar — draait de zaak ook door zonder jou? Dan is hij meer waard.
• Staat van de inventaris en de aanwezigheid van de juiste vergunningen.

Veelgemaakte fouten

• De ondernemersbeloning vergeten. Hierdoor lijkt de winst — en dus de goodwill — hoger dan realistisch is.
• Rekenen met de omzet in plaats van de winst. Twee zaken met dezelfde omzet kunnen totaal verschillend renderen.
• Emotie meerekenen. De uren en het hart dat je erin stak, zijn voor jou van onschatbare waarde — maar een koper betaalt voor rendement, niet voor herinneringen.
• De vraagprijs te hoog zetten. Een onrealistische prijs jaagt serieuze kopers weg en verlengt het verkoopproces onnodig.

Een berekening geeft je een goede richting. De precieze waarde hangt af van meer dan cijfers alleen — daarom bepalen we die het liefst samen, in een gratis en vrijblijvend gesprek.